گردشگری

کلیات ثبت اختراع

اختراع محصول یا فرآیندی است که راه نوینی برای انجام کار ارائه می‌دهد یا راه‌حل فنی جدیدی را برای یک مشکل خاص پیشنهاد می‌کند.

حق ثبت اختراع یک حق انحصاری است که در قبال اختراع ثبت‌شده به مخترع یا نماینده قانونی او اعطا می‌شود.

حق ثبت اختراع یا پتنت چیست؟

پتنت حمایت قانونی از اختراع را برای دارنده آن تأمین می‌کند. این حمایت برای مدت محدودی (حداکثر ۲۰ سال) در ازای افشای جزئیات اختراع به عموم اعطا می‌شود.

هیچ فرد یا شرکتی نمی‌تواند بدون اجازه دارنده پتنت، اختراع ثبت‌شده را تولید، استفاده، توزیع یا به فروش برساند. نکته مهم این است که پتنت مجوز تولید محصول اختراعی نیست بلکه صرفاً مانع از تولید و بهره‌برداری دیگران می‌شود.

حقوق پتنت

حقوق پتنت معمولاً پس از شکایت دارنده آن در دادگاه احقاق می‌شود. دادگاه اشخاص نقض‌کننده حقوق اختراع را ملزم به توقف فعالیت و جبران خسارت می‌نماید.

در صورت اثبات بی‌اعتباری شرایط قانونی (مثلاً عدم ابتکاری بودن یا نو نبودن اختراع)، حق پتنت باطل می‌شود. همچنین پس از گذشت ۲۰ سال، حمایت از پتنت به پایان رسیده و اختراع وارد حوزه عمومی می‌شود.

مدارک لازم برای ثبت اختراع

1. فرم‌های اظهارنامه (۳ نسخه تکمیل‌شده به زبان فارسی)

2. توصیف اختراع در برگه‌های A4 در سه نسخه

3. نقشه‌های فنی در سه نسخه مطابق ضوابط (کاغذ ۳۴×۲۲ سانتی‌متر، یک‌رو، با امضا)

4. ادعانامه مخترع شامل توضیح مشکل، راه‌حل و شرایط جدید بودن، ابتکاری بودن و صنعتی بودن اختراع

5. کپی شناسنامه و مدارک شناسایی مخترع یا مخترعین

6. رسید پرداخت هزینه‌های قانونی

مراحل قانونی ثبت اختراع

1. تهیه و تکمیل مدارک لازم

2. تسلیم اظهارنامه و مدارک به اداره کل ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی

3. بررسی شکلی پرونده

4. ثبت اختراع به صورت اعلامی (بدون بررسی ماهوی)

5. صدور گواهی ثبت اختراع

توجه: گواهی ثبت اختراع در ایران صرفاً سند اعلامی است و تأییدکننده اصالت علمی یا قابلیت فنی اختراع نمی‌باشد.

شرایط عمومی ثبت اختراع

اختراع قابل ثبت باید واجد شرایط زیر باشد:

• نو بودن (نداشتن سابقه در دانش پیشین)

• گام ابتکاری (حل یک مشکل به شکلی غیر بدیهی)

• کاربرد صنعتی (قابلیت استفاده عملی و تولیدی)

• عدم شمول موارد غیرقابل ثبتموارد غیرقابل ثبت:

• کشفیات طبیعی

• نظریه‌های علمی و روش‌های ریاضی

• طرح‌ها و نقشه‌های مالی

• روش‌های تجاری، فعالیت ذهنی یا بازی

• نرم‌افزار فاقد اثر فنی

• روش‌های تشخیص و درمان بیماری در انسان یا دام

• اختراعات مغایر با اخلاق عمومی یا نظم عمومی

اختراعات کوچک

در برخی کشورها، اختراعاتی که شرایط کامل پتنت را ندارند اما کاربرد صنعتی دارند، تحت عنوان اختراعات کوچک ثبت می‌شوند. این سازوکار برای حمایت از نوآوری‌های کوچک و کسب‌وکارهای نوپا ایجاد شده است.

طرح‌های صنعتی

طرح صنعتی به جنبه ظاهری و زیبایی‌شناسی کالا می‌پردازد (مانند شکل، خطوط، رنگ یا الگوها). طرح صنعتی ارزش تجاری کالا را افزایش می‌دهد و با ثبت آن، مالک از حقوق انحصاری برخوردار می‌شود.

مدت حمایت از طرح صنعتی در کشورهای مختلف متفاوت است و در برخی کشورها تا ۲۵ سال ادامه دارد.

حق تقدم (Priority)

طبق معاهده پاریس، مخترع می‌تواند ظرف ۱۲ ماه پس از ثبت اختراع در کشور خود، همان اختراع را در سایر کشورهای عضو ثبت کند و از حق تقدم برخوردار شود.

ثبت اختراع بین‌المللی

ثبت اختراع در سطح بین‌المللی پیچیده‌تر است و شامل مراحل زیر می‌باشد:

1. آماده‌سازی گزارش فنی (به زبان انگلیسی، آلمانی یا فرانسه)

2. تنظیم پیش‌نویس پتنت توسط وکیل متخصص

3. پر کردن فرم‌های رسمی اداره ثبت اختراعات اروپا

4. تسلیم پرونده به شعبه مونیخ یا دفاتر منطقه‌ای

5. بررسی شکلی و ماهوی

6. صدور گواهی ثبت اختراع

7. تمدید سالانه و پیگیری حقوقی در صورت نقض

محتوا برگرفته از: https://sabt-mollasadra.com/